Buda i Peszt: która strona jest która?

Która strona to Buda, a która to Peszt?

Buda to zachodni brzeg Dunaju, a Peszt to brzeg wschodni. Szybki sposób, by to zapamiętać: Parlament, Opera i Aleja Andrássy'ego znajdują się w Peszcie, natomiast zamek na swoim grzbiecie, Cytadela na Wzgórzu Gellérta i Wzgórza Budyńskie leżą w Budzie. Obie połowy różnią się także kształtem. Buda zbudowana jest na wyższych terasach rzecznych i wzgórzach strony zachodniej. Większy Peszt rozciąga się na płaskiej równinie na przeciwnym brzegu. Dunaj płynie między nimi przez serce miasta, a mosty są tym, co spina obie połowy w całość.

Buda i Peszt obok siebie

Tabela podsumowuje różnicę. W codziennym języku węgierskim Buda często oznacza całą pagórkowatą zachodnią stronę, która zajmuje około jednej trzeciej powierzchni miasta, w dużej mierze zalesionej. Peszt stanowi około dwóch trzecich. Większość tętniącego życiem centrum leży po stronie Pesztu, w tym Śródmieście, Opera, Wielka Hala Targowa i Plac Bohaterów. Po stronie Budy znajdziesz Zamek Królewski, Kościół Macieja, Cytadelę i Łaźnie Gellérta. Żaden z brzegów nie jest prawdziwym Budapesztem. Miasto to oba, a rzeka jest linią między nimi.

Skąd pochodzą nazwy

Pochodzenie nazw nie zostało ostatecznie ustalone. Średniowieczna kronika łączy nazwę Buda z Bledą, bratem Attyli, który miał zostać wrzucony do Dunaju. Inna teoria wywodzi ją od słowa oznaczającego wodę, powiązanego z rzymską nazwą Aquincum, czyli miejsce wodne. Jeśli chodzi o Peszt, jedno z wyjaśnień wskazuje na słowiański wyraz oznaczający piec lub jaskinię — być może chodzi o grotę, w której niegdyś płonął ogień. W czasach rzymskich osada na wschodnim brzegu nosiła nazwę Contra-Aquincum, po drugiej stronie rzeki od Aquincum, na terenie dzisiejszej Óbudy. Pisownia Pesth była używana w języku angielskim do wczesnego XX wieku, ale obecnie uchodzi za archaiczną.

Jak trzy miasta stały się jednym

Przez większość swojej historii Buda i Peszt były odrębnymi miejscowościami, a trzecie miasto, Óbuda, leżało w górę rzeki. Peszt był w średniowieczu niezależnym miastem. W 1838 roku Dunaj go zalał i uszkodził lub zniszczył większość jego zabudowy. Most Łańcuchowy Széchenyiego otwarto w 1849 roku jako pierwszy stały most w stolicy Węgier. W 1873 roku Budę, Peszt i Óbudę oficjalnie połączono pod nazwą Budapest, która łączy dwie pierwsze. Wcześniej miasta razem nazywano potocznie Pest-Buda.

Czytaj dalej: Mosty Budapesztu: historia rzeki

Odczytywanie obu brzegów z poziomu wody

Z pokładu statku na środku rzeki widzisz oba brzegi jednocześnie. Po stronie peszteńskiej Parlament ciągnie się wzdłuż nabrzeża. Imre Steindl zaprojektował go w stylu neogotyckim, budynek otwarto w 1902 roku i od ukończenia jest największym budynkiem na Węgrzech. Po stronie budańskiej Dzielnica Zamkowa wznosi się na swoim grzbiecie, a obok Mostu Wolności leży Wzgórze Gellérta. Oficjalny portal turystyczny Budapesztu podaje, że widok jest jeszcze lepszy z pokładu statku na Dunaju. Nabrzeże między Mostem Małgorzaty a Mostem Wolności znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa od 1987 roku.

Mosty podpowiadają, gdzie jesteś

Mosty to najłatwiejszy sposób, by nie stracić orientacji. Z północy na południe centralne z nich to Most Małgorzaty, Most Łańcuchowy Széchenyiego, Most Elżbiety i Most Wolności. Most Łańcuchowy łączy plac Széchenyiego po stronie peszteńskiej z placem Adama Clarka po stronie budańskiej, w pobliżu dolnej stacji kolejki na Wzgórze Zamkowe. Most Elżbiety prowadzi prosto do podnóża Wzgórza Gellérta po stronie budańskiej. Most Wolności kończy się przy placu Gellérta, obok Łaźni Gellérta po stronie budańskiej, oraz przy placu Fővám po stronie peszteńskiej, gdzie stoi Wielka Hala Targowa.

Wyspa Małgorzaty i Wyspa Óbudzka

Dunaj w Budapeszcie obejmuje także wyspy. Wyspa Małgorzaty leży między Mostem Małgorzaty a Mostem Árpáda. Ma około 2,5 kilometra długości, jest w większości parkiem i cieszy się popularnością wśród spacerowiczów i sportowców. Nosi imię świętej Małgorzaty, córki króla Béli IV, która mieszkała w tamtejszym klasztorze — do dziś stoją na niej średniowieczne ruiny. Wjazd samochodów jest ograniczony od lat 80. XX wieku. Dalej na północ, obok dzielnicy Óbuda, jednego z trzech pierwotnych miast, leży Wyspa Óbudzka, na której odbywa się festiwal Sziget. Miejsca wymieniane w tym rejsie to Parlament, Most Łańcuchowy, Zamek Budański i Baszta Rybacka, więc wyspy nie należą do nich.

Sposoby na zobaczenie obu brzegów

Masz kilka możliwości. Spacer po mostach nic nie kosztuje i za każdym razem stawia cię na jednym brzegu. Budapesztański portal turystyczny podaje, że posiadacze niektórych kart miejskich mogą wziąć udział w bezpłatnym rejsie widokowym, więc sprawdź, którą kartę już masz. Zwykłe łodzie widokowe pływają krócej, a niektóre rejsy trwają mniej niż godzinę. Zwykle kosztują mniej niż rejs z kolacją, który obejmuje posiłek, muzykę i występ, więc płacisz za wieczór, a nie tylko za widok. Jeśli zależy ci wyłącznie na widoku, krótszy rejs załatwi sprawę.

Czytaj dalej: Rejs po Dunaju w ciągu dnia czy wieczorny rejs?

Co obejmuje rejs z kolacją

Ten rejs organizuje Hungaria Koncert Ltd. i trwa on około półtorej godziny. Obejmuje wieczorny rejs, kolację, muzykę na żywo, pokaz tańca folklorystycznego oraz drink powitalny. Kolejne napoje można kupić na pokładzie. Muzykę zapewnia Rajkó Folk Orchestra, a w składzie pojawia się cimbalom, tradycyjny węgierski instrument. Wsiadasz na pokład przy Akadémia dock 2 po stronie Pesztu, przy drugim pomoście od Chain Bridge w kierunku Parliament, i jesteś proszony o przybycie co najmniej 15 minut przed odpłynięciem. Kalendarz rezerwacji i twoje potwierdzenie pokazują godzinę odpłynięcia. W przypadku potrzeb dietetycznych zapytaj organizatora przed podróżą.

Rezerwacja i anulowanie

Rezerwując przez GetYourGuide, rejs oferuje bezpłatne anulowanie do 24 godzin przed odpłynięciem z pełnym zwrotem kosztów. Możesz też zarezerwować teraz i zapłacić później, więc dziś nie zostanie pobrana żadna opłata. Ta strona jest niezależnym przewodnikiem i nie organizuje rejsu. Rezerwacja, płatność i wszelkie zmiany w twojej rezerwacji przechodzą przez GetYourGuide i organizatora. Wybierz datę, gdy twoje plany związane z Budapesztem będą ustalone, i sprawdź stronę rezerwacji dla wybranego rejsu.

Dla kogo to nie jest

Jeśli chcesz tylko zobaczyć podświetlone brzegi, krótsza łódź widokowa zrobi to taniej. Jeśli marzysz o spokojnej kolacji, pamiętaj, że na tym rejsie jest muzyka na żywo i pokaz tańca. Jeśli chcesz poznać historię Budy i Pesztu, lepiej sprawdzi się spacer z przewodnikiem lub muzeum, bo to kolacja z występem, a nie wycieczka historyczna. A jeśli chcesz spędzić wieczór bez sztywnych ram, pamiętaj, że rejs odpływa o stałej godzinie podanej w kalendarzu rezerwacji.