WHAT YOU SEE
Budapeszteńskie nadrzeczne zabytki — objaśnione
Powolny przegląd obok Parlamentu, Zamku Budańskiego, Wzgórza Gellérta, Mostu Łańcuchowego i Wyspy Małgorzaty — czym jest każdy z tych zabytków i dlaczego zdobi brzeg rzeki.
Check dates and availability ↗Parlament Węgierski na peszteńskim brzegu
Nie sposób go przeoczyć — i taki jest jego zamysł. Gmach węgierskiego Parlamentu, zaprojektowany przez Imre Steindla i otwarty w 1902 roku, ciągnie się długim neogotyckim pasmem wzdłuż peszteńskiego nabrzeża, a jego iglice i kopuła wznoszą się 96 metrów nad wodą. Steindl rozplanował całą rzeczną fasadę tak, by podziwiać ją dokładnie z miejsca, w którym siedzisz — na Dunaju, patrząc w poprzek rzeki — i dlatego żaden widok z poziomu ulicy nigdy nie dorówna temu z pokładu. To wciąż największy budynek na Węgrzech. Podświetlony po zmroku przybiera ciepły miodowy odcień i podwaja się w wodzie poniżej, a to pojedynczy obraz, który większość odwiedzających wywozi z Budapesztu. Gdy wypływa w pole widzenia, cały pokład naraz sięga po aparat.
Zamek Budański i Wzgórze Zamkowe — widok wstecz
Dokładnie naprzeciwko Parlamentu, po pagórkowatej budańskiej stronie, długie wzgórze Zamkowe dźwiga pałac królewski zwany Zamkiem Budańskim. Fortyfikacja i pałac istniały tu przez stulecia, wielokrotnie odbudowywane po oblężeniach, pożarach i zniszczeniach II wojny światowej, a dziś rozległy kompleks mieści muzea i galerie nad rzeką. Z wody widzisz go jako podświetloną koronę wzdłuż grzbietu, a nie pojedynczy budynek, z Basztą Rybacką i wieżą Kościoła Macieja łapiącymi światło dalej na wzgórzu. Ponieważ Buda się wznosi, a Peszt leży płasko, rejs daje rzadką sztuczkę zobaczenia obu brzegów jaśniejących wzajemnie ku sobie po obu stronach Dunaju w tej samej chwili — czego żaden spacer po którymkolwiek brzegu nie potrafi.
Wzgórze Gellérta, Cytadela i Statua Wolności
Na południe od zamku budański brzeg wznosi się w Wzgórze Gellérta — zalesione dolomitowe urwisko stromo wznoszące się nad rzeką. Nosi imię świętego Gerarda, jedenastowiecznego biskupa, a wieńczą je dwie rzeczy, które rozpoznasz z pokładu: Cytadela, przysadzista forteca zbudowana przez Habsburgów w latach pięćdziesiątych XIX wieku, by panować nad miastem po nieudanej rewolucji 1848 roku, oraz smukła Statua Wolności — postać wznosząca w górę liść palmowy, ustawiona w 1947 roku. Oświetlona nocą statua jawi się jako jasny pionowy znak na panoramie, najwyżej położony oświetlony punkt na tym odcinku rzeki. U stóp wzgórza możesz też dostrzec słynne termy, które dały Budapesztowi reputację miasta uzdrowiskowego.
Most Łańcuchowy i przeprawy między
Obydwa brzegi spina sieć mostów, a ten, na który wszyscy czekają, to Most Łańcuchowy Széchenyiego. Otwarty w 1849 roku, był pierwszym stałym mostem przez Dunaj w Budapeszcie, który wreszcie połączył Budę i Peszt. Zaprojektował go angielski inżynier William Tierney Clark, a budowę nadzorował na miejscu szkocki inżynier Adam Clark. Dwie potężne kamienne bramy przenoszą łańcuchy nad rzeką, a każdego końca strzegą kamienne lwy. Oświetlony rzędami lamp i odbijający się w rzece nocą, jest najczęściej fotografowaną przeprawą w mieście, a podczas większości rejsów przepływa się tuż pod nim. W górę i w dół rzeki mijasz także zielony Most Wolności, biały Most Elżbiety i ukośny Most Małgorzaty — każdy z własną historią.
Wyspa Małgorzaty, zielone serce pośród rzeki
Nie każdy zabytek to kamień i iluminacja. Mniej więcej tam, gdzie Most Małgorzaty przecina Dunaj, rzeka rozdziela się wokół Wyspy Małgorzaty — długiego, niemal wolnego od samochodów parku w środku rzeki. Swoją nazwę zawdzięcza średniowiecznej księżniczce Małgorzacie, która mieszkała w tutejszym klasztorze dominikanek, którego ruiny wciąż stoją wśród drzew. Dziś to ulubiona zielona enklawa miasta, z trawnikami, bieżnią, starą wieżą ciśnień i muzyczną fontanną przy południowym krańcu. Rejsy, które zawracają w pobliżu wyspy, dają spokojniejszy, bardziej zielony kontrapunkt dla okazałych nabrzeży — przypomnienie, że Dunaj w Budapeszcie to nie tylko zabytki. Jeśli płyniesz za dnia, to właśnie ten odcinek pokazuje rzekę w jej najbardziej relaksującym wydaniu.